BR24992908 — Өсімдік шаруашылығындағы агротехникалық іс-шараларды мониторинг құралдары мен жасанды интеллект әдістерінің кешені негізінде қолдау жүйесі (Agroscope)

Жұмыс мақсаты: Жемшөптік ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін мониторинг жүйелері мен жасанды интеллект әдістерінің жиынтығы негізінде өсімдік шаруашылығындағы агротехникалық іс-шараларды қолдау жүйесін құру

Жұмыстың өзектілігі: Бағдарламаның нәтижелері болжамды көлемі бірнеше ондаған миллион долларды құрайтын ауылшаруашылық ұшқышсыз ұшу аппараттары нарығын дамытуға ықпал етеді. Бағдарламаның нәтижелерін оқу үдерісіне енгізу арқылы мамандардың білім деңгейін арттыру. Ауылшаруашылық ғылымдарының, деректер ғылымының және робототехниканың қиылысында жаңа мамандықтардың пайда болуы

Ғылыми жетекшісі: Техникалық ғылымдар докторы, Профессор, Мухамедиев Равиль Ильгизович

Алынған нәтижелер:  2025 жылы жоба аясында ауыл шаруашылығы алқаптарын мониторингтеуге арналған гексакоптер және конвертоплан типіндегі ұшқышсыз әуе платформалары және оларға арналған навигациялық жабдықтар әзірленіп, сынақтан өткізілді. Үлкен көлемдегі деректерді сақтау, өңдеу және талдау үшін жоғары өнімді есептеу ресурстарын қамтитын жерүсті аппараттық-бағдарламалық кешен прототипі құрылып, іске қосылды. Спутниктік және БПЛА деректері негізінде кескіндерді сегментациялау және классификациялау бағдарламалық құралдары әзірленіп, машиналық оқытуға арналған деректер жиынтықтары қалыптастырылды және таңбаланды. Ұшу маршруттарын жоспарлау үшін оңтайландыру және генетикалық алгоритмдер негізінде модельдер мен прототиптер жасалды. Өсімдіктердің даму фазасын анықтау, өнімділікті болжау және әлсіреу деңгейін бағалау бойынша модельдер мен бағдарламалық шешімдер әзірленді. Сонымен қатар мониторинг нәтижелерін визуализациялауға арналған картографиялық жүйе құрылып, барлық жоспарланған міндеттер толық орындалды.

Жарияланымдар тізімі

1. Kadyrzhan A., Matrassulova D., Vitulyova Y., Suleimenov I. Discrete Cartesian coordinate transformations: using algebraic extension methods // Applied Sciences. – 2025. – Т. 15, № 3. – С. 1464. – DOI: https://doi.org/10.3390/app15031464.
2. Mukhamediev R. I., Smurygin V., Symagulov A., Kuchin Y., Popova Y., Abdoldina F., Tabynbayeva L., Gopejenko V., Oxenenko A. Fast detection of plants in soybean fields using UAVs, YOLOv8x framework, and image segmentation // Drones. – 2025. – Т. 9. – С. 547. – DOI: https://doi.org/10.3390/drones9080547.
3. Shaltykova D., Vitulyova Y., Kadyrzhan K., Suleimenov I. Application of partial discrete logarithms for discrete logarithm computation // Computers. – 2025. – Т. 14. – С. 343. – DOI: https://doi.org/10.3390/computers14090343.
4. Sysoyev A., Nauruzov K., Karati A., Abramkina O., Vitulyova Y., Yeskendirova D., Popova Y., Abdoldina F. Lightweight group signature scheme based on PUF for UAV communication security // Drones. – 2025. – Т. 9. – С. 693. – DOI: https://doi.org/10.3390/drones9100693.
5. Yakunin K., Kuchin Y., Muhamedijeva E., Symagulov A., Mukhamediev R. I. An algorithm for planning coverage of an area with obstacles with a heterogeneous group of drones using a genetic algorithm and parameterized polygon decomposition // Drones. – 2025. – Т. 9. – С. 658. – DOI: https://doi.org/10.3390/drones9090658.
6. Якунин К., Құсайын Д., Мухамедиев Р. И., Юничева Н., Кульдеев Н. Сопряжение программ планирования маршрутов полета и систем управления беспилотных летательных аппаратов // Известия НАН РК. Физико-математическая серия. – 2025. – № 2 (354). – С. 317–335. – DOI: https://doi.org/10.32014/2025.2518-1726.359.
7. Якунин К. О., Сымагулов А., Мухамедиев Р. И., Юничева Н. Р. Планирование маршрутов облета сельскохозяйственных полей для гетерогенной группы беспилотных летательных аппаратов // Вестник АГА. – 2025. – № 2 (37). – С. 79–89. – DOI: https://doi.org/10.53364/24138614_2025_37_2_7.
8. Savin I. Yu., Terekhov A. G., Mukhamediev R. I. Soil line concept and its use for soil mapping and monitoring (overview) // Бюллетень Почвенного института им. В. В. Докучаева. – 2025. – № 122. – С. 174–193. – DOI: https://doi.org/10.19047/0136-1694-2025-122-174-193.
9. Savin I. Yu., Terekhov A. G., Mukhamediev R. I. Use of ICE index for satellite monitoring of irrigation massifs and land conditions // Siberian Journal of Life Sciences and Agriculture. – 2025. – Т. 17, № 2. – С. 154–175. – DOI: https://doi.org/10.12731/2658-6649-2025-17-2-1128.
10. Смурыгин В. В., Еримбетова А. С., Кучин Я. И., Сымагулов А. Интеллектуальная система картирования и распознавания факторов на основе технологий дистанционного зондирования и компьютерного зрения // Вестник Казахстанско-Британского технического университета. – 2025. – Т. 22, № 3. – С. 161–175. – DOI: https://doi.org/10.55452/1998-6688-2025-22-3-161-175.