AP22685781 – Икемділікті және процесті автоматтандыруды арттыру үшін компьютерлік көруді пайдалана отырып манипуляторды басқару жүйесін әзірлеу
Бұл жұмыстың мақсаты – логистикалық операциялар үшін компьютерлік көру технологиялары мен жасанды интеллект көмегімен манипулятордың қозғалысын басқару жүйелерінің конструкциялары мен жұмыс принциптерін зерттеу және талдау. Жұмыс сонымен қатар манипуляторлардың жұмысын жақсартатын объектілерді танудың заманауи әдістері мен бейнебақылау жүйелеріне шолуды қамтиды.
Жоба өзектілігі: Өнеркәсіпті дамытудың және экономиканы цифрлық трансформациялаудың қазіргі жағдайында өндірістік және логистикалық процестерді автоматтандыру ерекше маңызға ие. Робототехникалық жүйелер, атап айтқанда манипуляторлар объектілерді тиеу, сұрыптау және жылжыту операцияларын орындау үшін кеңінен қолданылады. Алайда, олардың тиімділігі көбінесе бейімделудің жеткіліксіздігімен және операторға тәуелділікпен шектеледі. Қазіргі заманғы манипуляторлардың көпшілігі алдын-ала белгіленген алгоритмдер бойынша жұмыс істейді және нақты уақыттағы өзгеретін ортаны талдау үшін жеткілікті интеллектуалды деңгейге ие емес. Робототехникалық жүйелердің тиімділігін арттырудың перспективалық бағыттарының бірі компьютерлік көру технологиялары мен машиналық оқыту әдістерін манипуляторды басқару контурына біріктіру болып табылады. Бұл зерттеу өндірістік процестер көбінесе күрделі пайдалану жағдайларымен сипатталатын жағдайларда, оның ішінде шектеулі көріну, үлкен және қауіпті жүктермен жұмыс істеу, сондай-ақ әртүрлі технологиялық сценарийлерге бейімделу қажеттілігі ерекше өзектілікке ие болады. Осылайша, компьютерлік көруді қолдана отырып, манипуляторды басқару жүйесін дамыту өнімділікті арттыруға, шығындарды азайтуға және еңбек жағдайларын жақсартуға қабілетті икемді, бейімделгіш және автономды робототехникалық шешімдерді құруға бағытталған өзекті ғылыми-техникалық міндет болып табылады.
Ғылыми жетекші: Ph.D. докторы, Рахметова Перизат Маратқызы
Күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер: Бейнебақылау жүйесін пайдалана отырып, манипулятордың жұмысын жақсартуға мүмкіндік беретін объектіні танудың заманауи әдістері зерттелді. Манипулятордың механикалық конструкциясы жобаланды. Мақала ЖБҒСҚК ұсынған рецензияланған шетелдік және/немесе отандық басылымдарда жарияланған.
- Web of Science деректер базасының импакт-факторы бойынша алғашқы үш квартильге кіретін немесе Scopus деректер базасында CiteScore процентилі 50-ден кем емес журналдарда кемінде 2 (екі) мақала жарияланады.
- КОКНВО ұсынған шетелдік және(немесе) отандық рецензияланатын басылымдарда кемінде 3 (үш) мақала және(немесе) шолу жарияланады.
- Қазақстандық патенттік бюрода патент алынады.
Жарияланымдар тізімі
- П. М.Рахметова, Л. А. Курмангалиева, Н.С. Сембаев, М. М. Жамуратова, Ж.С. Бигалиева. Разработка конструкции манипулятора и алгоритмов компьютерного зрения для управления движением и распознавания // Научный журнал «Наука и техника Казахстана» - 2025 - №2 - С. 172 – 186. https://doi.org/10.48081/KKLG8361
- П.М. Рахметова, Д.Д. Даулетия, А.Н. Ешмухаметов. Разработка и исследование системы обнаружения и контроля внутритрубных дефектов. Вестник Университета Шакарима. Технические науки № 4(20) 2025: 117-123. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-4(20)-14
- Койбагаров М.К., Исабеков Ж.Н., Курмангалиева Л.А., Байтурганова В.К., Рахметова П.М. Разработка системы предиктивного обслуживания на основе машинного обучения. Вестник Университета Шакарима. Серия технические науки. 2025;(2(18)):121-128. https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-2(18)-14
- Rakhmetova, P., Issabekov, Z., Zhamuratova, M., & Baiturganova, V. (2024). Моделирование систем компьютерного зрения с искусственным интеллектом. Вестник КазАТК, 134(5), 393–402. https://doi.org/10.52167/1609-1817-2024-134-5-393-402
- P. Rakhmetova, A. Bektilevov, L. Kurmangalieva, B. Bekbossynova and B. Shingissov, "Experimental Investigation of Computer Vision Architectures for Object Detection in Mobile Robotics," 2025 6th International Conference on Communications, Information, Electronic and Energy Systems (CIEES), Ruse, Bulgaria, 2025, pp. 1-4, doi: 10.1109/CIEES66347.2025.11300112. https://ieeexplore.ieee.org/document/11300112/references#references
- Патент на Полезную модель «Система управления манипулятором мобильного робота». Охранный документ №10165 от 23.10.2024г. МПК B25J9/00 (2006.01) H01L27/00 (2006.01). Бюллетень №6 от 07.02.2025г. https://gosreestr.kazpatent.kz/Utilitymodel/Details?docNumber=410087