AP19676664 – Отынды күкіртсіздендіруге арналған терең эвтектикалық еріткіштер
Жобаның мақсаты – сұйық фазадан экстракциялау арқылы отынды күкіртті қосылыстардан тазарту үшін терең эвтектикалық еріткіштер негізінде жаңа экстракциялық жүйелерді әзірлеу.
Жоба өзектілігі Алынған терең эвтектикалық еріткіштер отыннан күкірт қосылыстарын тиімді бөліп алуға қабілетті экологиялық таза қосылыстардың жаңа класы болып табылады.
Ғылыми жетекшісі: Ph.D. докторы, Профессор, Рафикова Хадичахан Сабиржановна
Алынған нәтижелер: Ғылыми-зерттеу жұмысы барысында терең эвтектикалық еріткіштер (ГЭР) бойынша ғылыми-техникалық және патенттік ақпараттарға талдау жүргізілді. Бетаин, холин хлориді және төрттік аммоний тұздары негізінде әртүрлі ГЭР жүйелері синтезделіп, олардың қасиеттері зерттелді. Тиофен, бензотиофен және дибензотиофенге қатысты экстракциялық қабілеттері анықталып, ең тиімді құрамдар белгіленді. Десульфуризация процесінің оңтайлы параметрлері (температура, уақыт және ГЭР/отын қатынасы) айқындалды. Күкірт концентрациясының артуы кезінде экстракция тиімділігінің төмендейтіні көрсетілді. Жұмыстың техникалық-экономикалық тиімділігі бағаланып, ГЭР қолданудың перспективтілігі расталды.
Жарияланымдар тізімі
- Керимкулова А.Ж., Рафикова Х.С., Булатова Н.Б., Абдирафиева Д.О., Дариджан М.Е. Экстракционная сероочистка нефтяного топлива с использованием глубокоэвтектических растворителей // Вестник университета Шакарима. Технические науки. – 2024. – Т. 2 (14). – С. 481–495. – DOI: 10.53360/2788-7995-2024-2(14)-58. – URL: https://dx.doi.org/10.53360/2788-7995-2024-2(14)-58
- Islam S., Rubio C., Rafikova K., Mutelet F. Desulfurization and Denitrogenation Using Betaine-Based Deep Eutectic Solvents // Journal of Chemical & Engineering Data. – 2024. – Т. 69, № 6. – С. 2244–2254. – DOI: 10.1021/acs.jced.4c00052. – URL: https://dx.doi.org/10.1021/acs.jced.4c00052
- Ryspaeva S., Kerimkulova A., Rafikova K.S., Naurizova S., Islam S., Aydemir M., Kozhaisakova M. Deep Eutectic Solvents for Sustainable Management of Asphaltene Deposition in Oil Production // Engineered Science. – 2024. – Т. 29. – С. 1102. – DOI: 10.30919/es1102. – URL: https://dx.doi.org/10.30919/es1102
- Işik U., Rafikova K., Meriç N., Güzel R., Kerimkulova A., Akimbek A., Okumuş V., Durap F., Kayan C., Aydemir M. Half-sandwich ruthenium (II) and iridium (III) complexes of imidazole based phosphinite ligands: antioxidant and antibacterial activities as well as electrochemical properties // Chemistry Select. – 2024. – Т. 9, № 6. – e202304785. – DOI: 10.1002/slct.202304785. – URL: https://dx.doi.org/10.1002/slct.202304785
- Akimbek A.O., Jamalova G.A., Yernazarova A.K., Kaiyrmanova G.K., Yelikbayev B.K., Pagano M.C., Zazybin A.G., Rafikova K.S. Biodesulfurization of high-sulfur oil from the Karazhanbas field of Kazakhstan with deep eutectic solvents // Heliyon. – 2025. – Т. 11, № 2. – e41877. – DOI: 10.1016/j.heliyon.2025.e41877. – URL: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2025.e41877