AP08955550 – Қазақстан үшін Сәулет және қала құрылысы саласында жаһандану және ұлттық бірегейлікті іздеу жағдайында бәсекеге қабілетті жоғары білікті кадрлар даярлау қағидаттары

Жобаның мақсаты - жаһандану және ұлттық бірегейлікті іздеу жағдайларында әлемдік деңгейде бәсекеге қабілетті, сәулет және қала құрылысы саласында Қазақстан үшін жоғары білікті кадрлар даярлаудың жаңа әдіснамасын ғылыми негіздеу.

Өзектілігі: Сәулет білімі, архитектураның өзі сияқты, өнер мен техниканың түйіскен жерінде тұр, оны Рим теоретигі және сәулет өнерінің тәжірибешісі Витрувий Б.З. І ғасырда тұжырымдап, "сәулет – бұл күш, пайда және сұлулық"деп мәлімдеді. Бұл формула бүгінгі күні өзектілігін жоғалтқан жоқ. Сонымен қатар, Сәулет өнері ең фантастикалық жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жоғары технологиялардың даму дәуірінде жаңа өмір алды. Сәулет, ең алдымен, қоғамда, мысалы, тұрақты даму, энергия тиімділігі, жобалық шешімдерді жасылдандыру және басқаларға негізделген барлық жаңа талаптар қойылатын адамның материалдық ортасын кеңістіктік ұйымдастыру өнері болып қала береді. Сонымен қатар, бұл сәулет өнерінің ең алдымен өнер болу, адамдардың эмоционалды реакциясын тудыратын қасиеті, оның қазіргі әлемдегі ерекше маңыздылығын анықтайды.

Айта кету керек, әлемдік деңгейдегі ғимараттар мен құрылыстар көрнекті сәулетшілердің таланты, білімі мен дағдыларының арқасында құрылды, олардың қажеттілігі азаймайды, бірақ қазіргі қоғамда өсіп келеді. Оларды дайындау үшін өнер және құрылыс технологиялары, өнер және сәулет тарихы, Құрылыс материалдары мен конструкциялары, экология және әлеуметтану, география және климатология, сәулет композициясының әдістерін білу, жобалық шешімдерді визуализациялау саласындағы бірнеше маңызды қағидаларды біріктіруге қабілетті жоғары сәулет білімінің қажетті арнайы жүйесі қажет. Мұндай жүйе қазіргі әлемде бәсекеге қабілетті сәулетшілердің ұлттық элитасын құру үшін Қазақстан Республикасында сәулетшілер мен қала салушыларды жан-жақты кешенді даярлауды қамтамасыз етуге тиіс. 

Ғылыми жетекші: Сәулет докторы, Профессор, Абилов Алексей Жаилханович

Алынған нәтижелер: Бұл ғылыми-зерттеу жұмысында XXI ғасыр архитектор-маманының моделі заманауи жаһандық және өңірлік талаптарды ескере отырып әзірленді. Қазақстандағы және шетелдегі архитектуралық білім беру бағдарламалары мен оқыту әдістемелеріне талдау жүргізілді. Алынған нәтижелер негізінде бакалавриат деңгейіндегі архитектуралық білім беру жүйесін жетілдіру бойынша ғылыми негізделген ұсыныстар жасалды. Жаңа тәсілдерді енгізу студенттердің халықаралық талаптарға сай кәсіби құзыреттіліктерін қалыптастыруға мүмкіндік беретіні анықталды. Ұсынылған шешімдер кадрлардың даярлық сапасын арттыруға және олардың әлемдік деңгейде бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етуге бағытталған. Зерттеу нәтижелері Қазақстан және ТМД елдерінің жоғары оқу орындарында қолданылуы мүмкін. Жұмыс қазіргі ғылыми жетістіктерге сәйкес жоғары ғылыми-техникалық деңгейде орындалған.

Жарияланымдар тізімі

1. Абилов А.Ж., Метленков Н., Ходжиков А., Яскевич В., Саржанов Н. Архитектурное образование в Казахстане // Проект Байкал. – 2021. – Т. 18, № 67. – С. 163–165. – DOI: https://doi.org/10.51461/projectbaikal.67.1772 – URL: https://www.scimagojr.com/journalsearch.php?q=21100902662&tip=sid&clean=0
2. Abilov A.Zh., Anzorova M.A., Bityukova V.R., Makhrova A.G., Khojikov A.V., Yaskevich V.V. Planning structure as a motor transport pollution differentiation factor (on the example of Nur-Sultan) // Geography. Environment. Sustainability. – 2021. – DOI: https://doi.org/10.24057/2071-9388-2021-061 – URL: https://www.scimagojr.com/journalsearch.php?q=21100840951&tip=sid&clean=0
3. Abilov A., Yaskevich V., Sarzhanov N., Khojikov A. Urban-planning problems and prospects of recreation and tourism in the East Kazakhstan // Revista TURISMO: Estudos e Práticas. – 2021. – № 1. – P. 1–15. – URL: https://www.researchgate.net/publication/351021960
4. Абилов А.Ж., Яскевич В.В. Архитектурное образование в современном Казахстане: влияние глобальных тенденций и региональные особенности // Вестник ЕНУ. – 2021. – (принята к изданию).
5. Абилов А.Ж., Маметов А.А. Проблемы территориального планирования в современном Казахстане // Многообразие городских миров: история, теория, практика: материалы Всероссийской научной конференции с международным участием, посвященной 90-летию со дня рождения профессора Е.Н. Перцика (Москва, МГУ, 23–24 марта 2021 г.). – М., 2021. – С. 183–191. – ISBN 978-5-89575-254-8.
6. Абилов А.Ж. Международная научно-практическая конференция «Архитектурное образование в XXI веке: глобальные тенденции и региональные особенности», посвященная 60-летию архитектурного образования в Казахстане. – Алматы: КазНИТУ им. К.И. Сатпаева, 12.04.2021. – URL: https://kaznitu.kz/ru/news/v-satbayev-university-proshla-konferentsiya-arkhitekturnoe-obrazovanie-v-xxi-veke-globalnye-tendentsii-i-regionalnye-osobennosti
7. Абилов А.Ж. Международная научно-практическая конференция «Экологические проблемы и устойчивое развитие регионов и городов Республики Казахстан». – Нур-Султан: филиал МГУ им. М.В. Ломоносова, 12.05.2021. – URL: https://www.msu.kz/news/detail.php?ELEMENT_ID=7442
8. Акт о внедрении результатов исследований по теме ГФ МОН РК «Принципы подготовки высококвалифицированных кадров для Казахстана в области архитектуры и градостроительства, конкурентоспособных в условиях глобализации и поиска национальной идентичности» (№ госрег. 0120РК00498) в учебный процесс кафедры «Архитектура» ИАиС им. Т.К. Басенова.
9. Абилов А.Ж. Социологические исследования в архитектуре и градостроительстве: учебник. – Алматы: ТОО «Лантар Трейд», 2020. – 124 с.
10. Абилов А.Ж. Введение в специальность архитектора: учебник. – Алматы: ТОО «Лантар Трейд», 2021. – 104 с. – ISBN 978-601-7607-93-7.