BR27199103 – Қайта өңделетін қағаз бен биомасса қалдықтарынан бейімделетін және күшейтілген қорғаныс қасиеттері бар экологиялық таза қаптама материалдарын әзірлеу

Мақсаты – Мультипликативтік қасиеттері мен қауіпсіздік көрсеткіштері бар қайта өңделетін макулатурадан және өндіріс қалдықтарынан жаңа эко-тиімді қағаз материалдары мен бұйымдарын жасау, сондай-ақ өндірісті қоса алғанда, өмірлік циклдің барлық кезеңдерінде қоршаған ортаға теріс әсерді азайту.

Жобаның өзектілігі: Орау материалдары күнделікті өмірде маңызды рөл атқарады, алайда жаңартылмайтын ресурстарға негізделген дәстүрлі пластиктер экологиялық мәселелерді күшейтуде. Осыған байланысты қағаз, ауылшаруашылық қалдықтары және биомасса сияқты жаңартылатын ресурстардан алынатын био негіздегі орау материалдары экологиялық тиімді шешім ретінде қарастырылуда, бірақ олардың механикалық және кедергі қасиеттері шектеулі. Бұл жоба қайта өңделетін материалдар негізінде құрылымына динамикалық байланыстар енгізу арқылы экологиялық таза орау материалдарының беріктігі мен қорғаныш қасиеттерін жақсартуды мақсат етеді..

Ғылыми жетекші: Ph.D. докторы, қауымдастырылған профессор, Төлеутай Гаухар

Күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер: Жобаның сәтті жүзеге асырылуы био негіздегі, қайта өңделетін, беріктігі жоғары және биоыдырайтын орау материалдарын әзірлеуге мүмкіндік беріп, дәстүрлі пластикке экологиялық балама ұсынады. Бұл бастама Қазақстанның тұрақты даму, ресурстарға тәуелділікті азайту және инновациялық технологияларды дамыту мақсаттарына, сондай-ақ Ұлттық даму жоспары мен жасыл экономика тұжырымдамасына сәйкес келеді. Жоба экологиялық қорғау мен ресурстарды тиімді пайдалануды қолдап, жаңа жасыл технологияларды дамытуға, тұрақты тәжірибелерді енгізуге және әлеуметтік-экономикалық пайда әкелуге ықпал етеді.

Жарияланымдар тізімі

1. Kossalbayev B.D., Belkozhayev A.M., Abaildayev A., Kadirshe D.K., Tastambek K.T., Kurmanbek A., Toleutay G. Biodegradable packaging from agricultural wastes: a comprehensive review of processing techniques, material properties, and future prospects // Polymers. – 2025. – Vol. 17. – Article 2224. – DOI: https://doi.org/10.3390/polym17162224.
2. Belkozhayev A.M., Abaildayev A., Kossalbayev B.D., Kerimkulova A., Kadirshe D.K., Toleutay G. The role of microRNA-based strategies in optimizing plant biomass composition for bio-based packaging materials // Plants. – 2025. – Vol. 14. – Article 2905. – DOI: https://doi.org/10.3390/plants14182905.
3. Aitkaliyeva G., Ashimova S., Baidullayev I., Merkibayev Y., Yelubay M., Toleutay G., Oliviero Rossi C. Oil sludge as a rejuvenator for aged bitumen: structural and thermal effect // Applied Sciences. – 2025. – Vol. 15. – Article 6757. – DOI: https://doi.org/10.3390/app15126757.
4. Belkozhayev A., Kossalbayev B., Abaildayev A., Kadirshe D. et al. Biotechnological valorization of plant biomass for eco-friendly packaging via bacterial processes // Eurasian Journal of Ecology. – 2025. – Vol. 83, No. 2. – DOI: https://doi.org/10.26577/EJE202583202.
5. Tuleyeva R.N., Gizatullina N.N., Turganova R.A., Belkozhayev A.M., Toleutay G. Polysaccharide-based bioplastics for sustainable packaging: role of noncovalent interactions and transesterification // Вестник университета Шакарима. Серия технические науки. – 2025. – № 3(19). – С. 623–633. – DOI: https://doi.org/10.53360/2788-7995-2025-3(19)-69.