BR24992956 — Газды сығымдау үшін инновациялық жабдықтар мен технологияларды әзірлеу және құру
Жұмыс мақсаты: Бұрғылау, геологиялық барлау және Қазақстан Республикасының өндірістік салаларының басқа да өнеркәсіптік процестері үшін газдарды сығымдаудың отандық, инновациялық, тиімділігі жоғары, техникалық құралдары мен технологиялық процестерін әзірлеу және құру.
Жұмыстың өзектілігі: бағдарлама бойынша жұмыстар пайдаланушы және ғылыми персоналдың біліктілігін арттырып, арнайы білім саласын кеңейтуі, жас мамандарды (магистранттар мен докторанттарды) даярлаудың тиімді бағдарламасын іске асыруы тиіс.
Ғылыми жетекшісі: Техникалық ғылымдар кандидаты, Профессор, Елемесов Касым Коптлеуевич
Алынған нәтижелер: 2025 жылы ғылыми-зерттеу жұмысы барысында бұрандалы компрессор мен электр жетегінің математикалық модельдері әзірленіп, MATLAB/Simulink ортасында өтпелі процестерге имитациялық модельдеу жүргізілді және жүйенің жұмыс режимдері талданды. Жиілік және векторлық басқару алгоритмдері іске асырылып, жабдықтың энергия тиімділігі мен тұрақтылығы арттырылды. Эксперименттік және сандық зерттеулер жүргізіліп, энергия тұтынудың, іске қосу токтарының және динамикалық жүктемелердің төмендегені дәлелденді. Сондай-ақ антипомпаждық реттеу мен микродуғалық оксидтеу технологиясының жабдықтың сенімділігі мен ресурсына әсері бағаланды. Алынған нәтижелер жүйенің техникалық талаптарға сәйкестігін және ұсынылған шешімдердің жоғары тиімділігін көрсетті. 2025 жылға қойылған барлық міндеттер толық көлемде орындалды.
Жарияланымдар тізімі
- Татаева Ж.К., Елемесов К.К., Басканбаева Д.Д., Сабирова Л.Б. Газ айдау станциясының бұрандалы компрессорының электр жетегін оңтайландыру // Горный журнал Казахстана. – 2025. – № 7. – С. 55–61. – URL: https://minmag.kz/ru/2025/07/29/%e2%84%96-7-2025/
- Басқанбаева Д.Ж., Елемесов К.К., Сабирова Л.Б., Мырзабекова Д.М. Суық климат жағдайында қысымы төмен ілеспе мұнай газын бұрандалы компрессорлармен сығуды оңтайландыру // Вестник Восточно-Казахстанского технического университета им. Д. Серикбаева. – 2025. – № 3 (109). – С. 16–29. – URL: https://storage.ektu.kz/nextcloud/index.php/s/c55i7R7aP37wxgX
- Басқанбаева Д.Ж., Елемесов Қ.К., Ерік Ә.Қ. Сенімділік параметрлерін арттыру үшін сорғы паркінің техникалық жай-күйінің мониторингі // Қазақстан ғылымы мен техникасы. – 2025. – № 1. – С. 40–50. – URL: https://stk.tou.edu.kz/storage/journals/158.pdf
- Басканбаева Д.Д., Елемесов К.К., Татаева Ж.К., Сабирова Л.Б. Тау-кен өнеркәсібі саласындағы газкомпрессорлық агрегаттар үшін қысымды реттеу процесін оңтайландыру үрдісі // Горный журнал Казахстана. – 2024. – № 12. – С. 35–40. – URL: https://minmag.kz/ru/2024/12/25/%e2%84%9612-2024/
- Басканбаева Д.Д., Елемесов К.К., Сабирова Л.Б., Аубакирова Н.К. Мұнай өндірістігінде компрессорлық қондырғылардың қауіпсіздігі мен тиімділігін интеграциялау // Нефть и газ. – 2024. – Т. 6, № 144. – С. 48–63. – URL: http://neft-gas.kz/magazin/product/zhurnal-no6-2024-god
- Басканбаева Д.Ж., Елемесов Қ.К., Сабирова Л.Б., Жұмәділова А.С. Қазақстан Республикасының тау-кен индустриясында газ сығымдаудың технологиялық процестерін оңтайландыру // Наука и техника Казахстана. – 2024. – № 4. – С. 23–33. – URL: https://stk.tou.edu.kz/storage/journals/157.pdf
- Басканбаева Д.Д., Исмагулова А.Ж., Аппазова С.М. Оптимизация режимов работы винтовых компрессоров: энергоэффективность и современные технологии управления // Устойчивое развитие горных территорий. – 2025. – Т. 17, № 2. – С. 929–939. – DOI: 10.21177/1998-4502-2025-17-2-929-939. – URL: https://nauch-journal.ru/journal/ustojchivoe-razvitie-gornyh-territorij/
- Елемесов К.К., Ермекбаев С.К., Алиева С.Т. Моделирование эффективной системы автоматического управления и частотно-регулируемого электропривода шахтной вентиляционной установки на базе винтового компрессора // Устойчивое развитие горных территорий. – 2025. – Т. 17, № 2. – С. 900–910. – DOI: 10.21177/1998-4502-2025-17-2-900-910. – URL: https://nauch-journal.ru/journal/ustojchivoe-razvitie-gornyh-territorij/
- Сабирова Л.Б., Тошев Ж.Б., Коптлеуов К.К. Перспективы использования технологий микродугового оксидирования для повышения надежности оборудования горнопромышленных предприятий // Устойчивое развитие горных территорий. – 2025. – Т. 17, № 2. – С. 952–964. – DOI: 10.21177/1998-4502-2025-17-2-952-964. – URL: https://nauch-journal.ru/journal/ustojchivoe-razvitie-gornyh-territorij/
- Татаева Ж.К., Бабазаде И.С., Бегимбаев Е.Б. Энергоэффективное управление пневмотранспортной установкой горнодобывающего предприятия // Устойчивое развитие горных территорий. – 2025. – Т. 17, № 2. – С. 965–977. – DOI: 10.21177/1998-4502-2025-17-2-965-977. – URL: https://nauch-journal.ru/journal/ustojchivoe-razvitie-gornyh-territorij/
- Yelemessov K., Baskanbayeva D., Sabirova L., Martyushev N.V., Malozyomov B.V., Tatayeva Zh., Golik V.I. Algorithmic Optimal Control of Screw Compressors for Energy-Efficient Operation in Smart Power Systems // Algorithms. – 2025. – Vol. 18, No. 9. – Art. 583. – DOI: 10.3390/a18090583. – URL: https://www.mdpi.com/1999-4893/18/9/583
- Патент на изобретение: Устройство утилизации тепла сжатого воздуха компрессорной станции. № 37372. Бюл. № 25 от 20.06.2025. – Елемесов К.К., Джураев Р.У., Тошов Ж.Б., Басканбаева Д.Д., Хатамова Д.Н.
- Патент на полезную модель: Система регулирования режимов работы насосной станции. № 10733. Бюл. № 25 от 20.06.2025. – Елемесов К.К., Басканбаева Д.Д., Уришев Б., Носиров Ф.Ж., Уришова Д.Б., Арзикулов Г.П., Амиров Ш.Т., Бегимбаев Е.Б., Мырзакулов М.К., Сабирова Л.Б.