Бұл сайтта cookies мәліметтерді сақтау үшін қолданылады. Сайтқа енген кезде сіз осы файлдармен жұмыс жасауға келісім бересіз. Толығырақ Ок

KZ
24 маусым 516

BR21882179 — Жерүсті-ғарыштық әдістермен кен орындарын геологиялық картаға түсіру үшін болжамды-іздестіру шешімдерін әзірлеу

BR21882179 — Жерүсті-ғарыштық әдістермен кен орындарын геологиялық картаға түсіру үшін болжамды-іздестіру шешімдерін әзірлеу

Жұмыс мақсаты: Жерді қашықтықтан зондтау әдістеріне негізделген кен орындарын геологиялық картаға түсірудің болжамды және іздестіру технологиясын әзірлеу

Жұмыстың өзектілігі : Жерді қашықтықтан зондтау әдістерін қолдану үлкен және шалғай жерлерде орналасқан аудандардың геологиялық барлау жұмыстарын жеңілдетеді және арзандатады, қымбат жерүсті жұмыстарын жүргізу үшін іздеу ауқымын айтарлықтай кішірейтеді.

Ғылыми жетекшісі: Ph.D. докторы, Орынбасарова Эльмира Орынбасарқызы

Алынған нәтижелер: 2025 жылға арналған ҒЗЖ аясында PRISMA спутниктік деректері мен жерүсті спектрометриялық өлшемдерді біріктіруге негізделген инновациялық гиперспектралды әдістеме әзірленді, бұл геологиялық карталаудың дәлдігін арттыруға мүмкіндік берді. Машиналық оқыту әдістерін қолдана отырып, литологиялық және минералдық бірліктерді жоғары дәлдікпен жіктейтін гиперспектралды деректерді өңдеудің алгоритмдік кешені жасалды. PRISMA, ASTER және Sentinel-2 мультисенсорлық деректерін пайдалану арқылы литолого-құрылымдық карталау жүргізіліп, кешенді тәсілдің тиімділігі дәлелденді. Бұдан бөлек, бұлыңғыр логика және логистикалық регрессия негізінде болжамдық ресурстарды бағалау модельдері әзірленіп, кендену аймақтары анықталды. Далалық өлшеулер негізінде спектралдық қолтаңбалар қосымша жиналып, «Kazakhstan Field Spectral Library» ашық халықаралық дерекқорға орналастырылды. Алынған нәтижелер жоғары дәлдікпен тексеріліп, олардың практикалық қолданылу мүмкіндігі расталды. Жалпы алғанда, барлық қойылған міндеттер толық орындалып, Қазақстандағы геологиялық барлау технологияларын дамытуға негіз қаланды.

Жарияланымдар тізімі

  1. Alpysbay M.A., Orynbassarova E.O., Sydyk N.K., Adebiyet B., Kamza A.T. Mining mapping and exploration using remote sensing data in Kazakhstan: a review // Engineering Journal of Satbayev University. – 2024. – Vol. 146, No. 2. – P. 37–46. – https://doi.org/10.51301/ejsu.2024.i2.05.
  2. Orynbassarova E., Bekbotayeva A., Abdullayeva T., Urmanova D., Nurtas M. Metasomatic zoning and features of mineralization of porphyry copper deposits of the North-Eastern Balkhash region // Engineering Journal of Satbayev University. – 2024. – Vol. 146, No. 4. – P. 34–40. – https://doi.org/10.51301/ejsu.2024.i4.05.
  3. Orynbassarova E.O., Adebiyet B., Iliuf F.A., Sydyk N.K. Analysis of mineral indices from remote sensing: A case-study of the Tokrau river // Eurasian Mining. – 2024. – No. 1. – P. 71–76. – https://doi.org/10.17580/em.2024.01.17.
  4. Alpysbay M.A., Umirbaeva A.B., Makhmetova G.N., Mussakhan N. Multispectral analysis of ASTER data for remote sensing of porphyry copper deposits // Горный журнал Казахстана. – 2025. – № 6 (242). – P. 20–27. – https://doi.org/10.48498/minmag.2025.242.6.008.
  5. Орынбасарова Э.О., Адебиет Б., Байтурбай О., Закария М.К. Применение алгоритмов машинного обучения для классификации гидротермально изменённых зон на примере месторождения Актогай // Горный журнал Казахстана. – 2025. – № 6 (242). – P. 4–12. – https://doi.org/10.48498/minmag.2025.242.6.001.
  6. Бекботаева А.А., Фурлонг К., Талгарбаева Д.Н., Абдуллаева Т.Л. Медно-порфировые месторождения Кордильерского и Центрально-Казахстанского рудных поясов: влияние тектонических условий на рудообразование // Горный журнал Казахстана. – 2025. – № 6 (242). – P. 12–20. – https://doi.org/10.48498/minmag.2025.242.6.009.
  7. Ильясова А., Урманова Д.Э., Серикбаева Э.Б., Турсбеков С.В. Оценка точности математических методов картирования геологических объектов // Горный журнал Казахстана. – 2025. – № 6 (242). – P. 43–50. – https://doi.org/10.48498/minmag.2025.242.6.005.
  8. Талгарбаева Д.Н., Серикбаева Э.Б., Орынбасарова Э.О. Определение закономерностей размещения медно-порфировых руд на месторождении Актогай с использованием линеаментного анализа // Горный журнал Казахстана. – 2025. – № 9 (245). – P. 40–47. – https://doi.org/10.48498/minmag.2025.245.9.007.
  9. Orynbassarova E.O., Alpysbay M.A., Ilyasova A., Sydyk N., Yerzhankyzy A. Ecologically oriented mineral exploration: the synergy of remote sensing and machine learning // Вестник ЗКУ. – 2025. – Vol. 98, No. 2. – P. 291–291. – https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.98(2).77.
  10. Serikbayeva E.B., Talgarbayeva D.N., Gaipova A.B. ASTER жерсеріктік қашықтан зондтау деректерін мыс-порфирлі кен орындарын барлауда қолдану // Вестник ЗКУ. – 2025. – Vol. 98, No. 2. – P. 380–380. – https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.98(2).84.
  11. Orynbassarova E.O., Adebiyet B., Yerzhankyzy A., Sydyk N., Ilyasova A. Application of remote sensing methods for the identification of iron oxide zones at the Kyzylkiya deposit // News of the NAS RK. Series of Geology and Technical Sciences. – 2025. – Vol. 2, No. 470. – P. 197–208. – https://doi.org/10.32014/2025.2518-170X.499.
  12. Талгарбаева Д.Н., Серикбаева Э.Б., Сыдык Н.К., Орынбасарова Э.О. Построение карты минерального потенциала Колдарского массива на основе комплексного анализа геофизических и дистанционных данных // Journal of Open Systems Evolution Problems. – 2025. – Vol. 27, No. 1. – P. 49–59. – https://doi.org/10.26577/JPEOS20252716.
  13. Ержанкызы А., Орынбасарова Э.О., Адебиет Б., Ильясова А., Бермуханова А., Серикбаева Э.Б. Проектирование геопространственной базы данных для месторождений твердых полезных ископаемых // Journal of Geography & Environmental Management. – 2025. – Vol. 76, No. 1. – https://doi.org/10.26577/JGEM20257616.
  14. Orynbassarova E., Urmanova D., Bekbotayeva A., Abdullayeva T. Petrogenesis and mineralogical characteristics of copper-bearing rocks in the Koldar massif, Central Kazakhstan // Engineering Journal of Satbayev University. – 2025. – Vol. 5. – https://doi.org/10.51301/ejsu.2025.i5.05.
  15. Alpysbay M.A., Serikbayeva E.B., Talgarbayeva D.N., Niyazbekov B.L. Comparative analysis of machine learning methods for remote sensing data processing // Вестник КазНУ. Серия географическая. – 2025. – № 3. – https://doi.org/10.26577/JGEM202578310.
  16. Ержанкызы А., Орынбасарова Э.О., Кузнецова И.А. Аэрофотосъемка БПЛА: технологии и практики для междисциплинарных исследований. – Алматы, 2025.
  17. Орынбасарова Э.О., Сыдык Н.К., Бекботаева А.А., Абдуллаева Т.Л., Серикбаева Э.Б., Камза А.Т., Талгарбаева Д.Н., Адебиет Б., Алпысбай М.А. Методологические основы применения технологий дистанционного зондирования и спектрального анализа в геологоразведочных исследованиях. – Алматы: Дарын, 2025. – 272 с.
  18. Orynbassarova E. et al. Mapping alteration minerals associated with Aktogay porphyry copper mineralization in Eastern Kazakhstan using Landsat-8 and ASTER satellite sensors // Minerals. – 2025. – Vol. 15, No. 3. – P. 277. – https://doi.org/10.3390/min15030277.
  19. Serikbayeva E., Togizov K., Talgarbayeva D., Orynbassarova E., Sydyk N., Bermukhanova A. Application of multispectral data in detecting porphyry copper deposits: The case of Aidarly deposit, Eastern Kazakhstan // Minerals. – 2025. – Vol. 15, No. 9. – P. 938. – https://doi.org/10.3390/min15030277.
  20. Talgarbayeva D., Vilayev A., Serikbayeva E., Orynbassarova E., Ahmadi H., Saurykov Z., Sydyk N., Bermukhanova A., Iskakov B. Integrated prospectivity mapping for copper mineralization in the Koldar massif, Kazakhstan // Minerals. – 2025. – Vol. 15, No. 8. – P. 805. – https://doi.org/10.3390/min15080805.
  21. Orynbassarova E., Ahmadi H., Adebiyet B., Beiranvand Pour A., Bekbotayeva A., Sydyk N. High-resolution UAV-based fuzzy logic mapping of iron oxide alteration for porphyry copper exploration // Mining. – 2025. – Vol. 5, No. 3. – P. 52. – https://doi.org/10.3390/mining5030052.
  22. Патент РК №10296. Способ определения залежей минералов оксидов железа / Орынбасарова Э.О., Адебиет Б. – Заявка № 2025/0024.2 от 13.01.2025; опубл. 14.03.2025.
  23. Свидетельство об авторском праве №62423. Выделение перспективных гидротермально измененных структур в районе месторождения Адырлы / Серикбаева Э.Б. и др. – 25.09.2025.
  24. Свидетельство об авторском праве №62416. Карта прогнозной минерагенической перспективности Колдарского массива / Талгарбаева Д.Н. и др. – 25.09.2025.
  25. Свидетельство об авторском праве №63300. База данных SpectrLib KZ v1.0 / Алпысбай М.А. и др. – 22.10.2025.
Жоғары

Қате кетті!

Жолдарды дұрыс толтыруға тырысыңыз.

Сіздің мәліметтеріңіз сәтті жіберілді!

Жақын арада біз Сізбен хабарласамыз.

Сіздің мәліметтеріңіз сәтті жіберілді!

Электрондық пошта мекенжайыңызға растау хаты жіберілді. Электрондық пошта мекен-жайыңызды растауды ұмытпаңыз.

Аудармасы жоқ


Басты парақшаға өту