AP27511659 – СО₂ газын пульсациялық айдаудың оны жер асты сақтау тиімділігіне әсерін тәжірибелік және сандық зерттеу

Мақсаты – кеңейтілген сандық модельдеу және кеуек шкаласында эксперименттік зерттеулер арқылы бастапқы орнындағы қалдық сұйықтықтың (мысалы, су немесе май) ығысуына пульсациялық инъекцияның әсерін бағалау.

Жобаның өзектілігі: Жоба жер асты жыныстарына СО₂ импульстік айдауды зерттеп, кәдеге жарату тиімділігін арттыруға және кеуекті ортадағы қалдық сұйықтықтарды ығыстыру әсерін бағалауға бағытталған. Алдыңғы зерттеулер импульстік инъекцияның СО₂ енуін 1,5–16%-ға арттыратынын көрсеткенімен, олар тәжірибелік валидацияның жеткіліксіздігімен шектелген. Осы жобада сандық модельдеу мен эксперименттік зерттеулер біріктіріліп, нақты гетерогенді жыныстар үлгілері КТ және SEM сияқты озық әдістермен талданады. Зерттеу барысында кеуектілік, бұралулық, салыстырмалы өткізгіштік және беттік аудан сияқты факторлардың СО₂ айдау тиімділігіне әсері анықталады. Нәтижесінде әртүрлі геологиялық жағдайларға бейімделген оңтайлы СО₂ айдау стратегиялары әзірленеді және көмірқышқыл газын жерасты сақтау технологиялары жетілдіріледі. Жоба климаттың өзгеруін азайтуға ықпал етіп, Қазақстанның ғылыми-техникалық әлеуетін және халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттырады. Сонымен қатар, нәтижелердің практикалық маңызы жоғары болып, оларды коммерцияландыруға және энергетика секторында, соның ішінде мұнай өндіруді арттыру мен парниктік газдар шығарындыларын азайтуда қолдануға мүмкіндік береді.

Ғылыми жетекші: Ph.D. докторы, Акашева Жибек Кайратовна

Күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер: Күтілетін нәтижелер әртүрлі геологиялық жағдайларға қолданылатын оңтайландырылған CO₂ айдау стратегияларын әзірлеуді қамтиды, бұл көміртекті ұстау және сақтау (CCS) неғұрлым тиімді және үнемді технологияларды дамытуға ықпал етеді. Эксперименттік деректерді сандық модельдермен салыстыру геологиялық түзілімдерде болатын күрделі өзара әрекеттесулерді түсінуімізді тереңдетеді.