AP23488914 – Табиғи және техногендік шикізаттардың құрамындағы өте майда түйіршікті алтындарды сандық тұрғыдан бағалау технологияларын жасау және олардың Қазақстан аймағынан табылуын болжау
Мақсаты – Өте майда түйіршікті алтыны бар негізгі, шашыранды алтын кенорындарындағы және оларды өндірістік қалдықтарындағы МТА – ның мөлшерін бағалау және оларды ажыратып алу технологияларын жасау, сонымен қатар басқа да құрамында МТА бар кенорындарын бағалау.
Жобаның өзектілігі: Жобаның өзектілігі кендерде, россыпьтарда және техногендік қалдықтарда кездесетін ұсақдисперсті және «көрінбейтін» алтынды өңдеуге тарту арқылы алтынның шикізаттық базасын кеңейту қажеттілігімен негізделеді. Қазіргі жағдайда оңай өңделетін бай кен орындарының сарқылуына байланысты субмикроскопиялық алтынға бай қиын өңделетін кендерді игерудің маңызы артып отыр. Мұндай алтын әртүрлі минералдар мен ортада, соның ішінде сульфидтерде, көмірде және шөгінді түзілімдерде орналасып, ерекше физика-химиялық қасиеттерімен сипатталады. Дәстүрлі талдау және алу әдістері оның жоғары дисперстілігі мен ұшқыштығына байланысты ұсақдисперсті алтынды дәл анықтауға және тиімді алуға мүмкіндік бермейді. Осыған байланысты ұсақдисперсті алтынды диагностикалау, бағалау және алу үшін жаңа тәсілдерді әзірлеу қажеттілігі туындайды, бұл зерттеудің өзектілігін айқындайды.
Ғылыми жетекші: Техникалық ғылымдар кандидаты, Доцент, Шаутенов Мэлс Рахимұлы
Күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер: Жобаның күтілетін және қол жеткізілген нәтижелері ұсақдисперсті алтынның (ТДЗ) таралуын, қасиеттерін және талдау әдістерін зерттеумен, сондай-ақ оны сенімді анықтау және тиімді алу технологияларын әзірлеумен байланысты. Жоба аясында ТДЗ-ның кендерде, көмірде және россыпьтарда таралу формалары бойынша деректерді жүйелеу, сондай-ақ оны диагностикалау мен аналитикалық анықтаудың тиімді әдістерін әзірлеу көзделді. Сонымен қатар, сынамаларды дайындаудың технологиялық шешімдерін әзірлеу және ТДЗ-ны барынша толық алу үшін байытудың принциптік сызбаларын жасау жоспарланды. Жоба барысында Қазақстан, ТМД және әлемдегі әртүрлі кен орындарында ТДЗ-ның таралуы туралы деректер жиналып, талданды, сондай-ақ оның физика-химиялық және минералогиялық ерекшеліктері зерттелді. Дәстүрлі талдау әдістерінің сенімсіздігіне әкелетін негізгі себептер анықталды, соның ішінде қыздыру кезінде алтынның жоғалуы және көміртекті заттармен сорбциялануы. Сынамаларды дайындаудың жаңа тәсілдері әзірленіп, апробациядан өтті, соның ішінде күйдіруден бас тарту, жыныс матрицасын толық ыдырату және экстракция кезеңін алып тастау ұсынылды. Жүргізілген зерттеулер анықталатын алтын мөлшерінің едәуір артқанын көрсетті (6,3–41,6 есеге дейін), бұл ұсынылған әдістердің тиімділігін дәлелдейді. Аналитикалық әдістер көмірлерде, россыпь құмдарында және алтын-кварцты кендерде апробацияланып, ТДЗ мөлшері бойынша сенімді нәтижелер алынды. Гравитациялық және гидрометаллургиялық әдістерді біріктіретін екі сатылы байыту технологиялық сызбалары әзірленіп, алтынды толықырақ алуға мүмкіндік берілді. Зерттеулер нәтижесінде гравитациялық байыту қалдықтарында алтынның едәуір бөлігі сақталатыны анықталып, кешенді өңдеу технологияларын қолданудың қажеттілігі дәлелденді. Алынған нәтижелер жобаның жоғары ғылыми және практикалық маңызын көрсетеді және ұсақдисперсті алтынды тиімді алуды арттыруға бағытталған. Жалпы алғанда, 2025 жылға жоспарланған барлық міндеттер толық орындалып, зерттеулер жалғасуда..
Жарияланымдар тізімі
- Аскарова Г., Бектур Б., Шаутенов М.Р., Бегалинов А.
Технология гравитационно-флотационного обогащения золотосодержащих руд // Вестник КазУТБ. – 2024. – №4 (25). – С. 250–262.
DOI: https://doi.org/10.58805/kazutb.v.4.25-515 - Шаутенов М.Р., Акказина Н.Т., Алменов Т.М., Жанакова Р.К.
Исследование гравитационного обогащения редкоземельных руд на основе фракционного анализа // Горный журнал Казахстана. – 2025. – №4. – С. 32–38. DOI: http://dx.doi.org/10.28991/CEJ-2025-011-11-010