AP19676591 – Күрделі құрылымдық кемер блоктарының бөлек орналасқан кондициялық кендерін толық алудың инновациялық технологияларын әзірлеу
Жоба мақсаты Күрделі құрылымды кемер блоктарының әртүрлі элементтерінінің қопарылған массада орналасу заңдылықтарын белгілеу және оларды бөлек орналасқан кондициялық кендерді түйіспелі кондициялық емес кендердің шамалы бөлігімен бірге толық алу және жөнелтілетін кен массаның сапасын тұрақты болуын қамтамасыздандырудың инновациялық технологиясын әзірлеу.
Жоба өзектілігі Жобаның өзектілігі күрделі геологиялық жағдайлар, мысалы, кен денелерінің әртүрлілігі мен күрделі құрылымы, кондициялық кендерді толық алу мүмкіндігін қиындатады. Мұндай күрделі құрылымдық блоктардан пайдалы қазбаларды алу үшін инновациялық технологияларды дамыту тау-кен өндірісінің тиімділігін арттырып, өндірілетін кендердің сапасын жақсартуға және өндіру кезінде шығындарды азайтуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде кәсіпорындардың кірістілігін арттырып, ресурстарды тиімді пайдалану арқылы экологиялық әсерді азайтуға жол ашады.
Ғылыми жетекшісі: Техникалық ғылымдар докторы, Профессор, Рақышев Баян Рақышұлы
Алынған нәтижелер: Жоба аясында 2023–2025 жылдары күрделі құрылымды блоктардың геологиялық және техникалық сипаттамалары зерттеліп, олардың морфологиялық ерекшеліктеріне негізделген типизация жүргізілді және үшөлшемді модельдер әзірленді. 2024 жылы жарылыс нәтижесінде түзілген блоктардағы геометриялық параметрлер мен кен денелерінің орналасу заңдылықтары анықталып, кондициялық рудаларды толық алу критерийлері негізделді. 2025 жылы арнайы компьютерлік бағдарламалар кешені әзірленіп, оның көмегімен блоктардың ішкі құрылымы мен үйіндідегі рудалардың таралуын автоматтандырылған түрде модельдеу жүзеге асырылды. Нәтижесінде кондициялық және некондициялық рудаларды тиімді ажыратып, толық алу технологиясы ұсынылды. Жасалған технология өндірістік регламентпен қамтамасыз етіліп, пайдалы компоненттерді алуды арттыруға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер ғылыми-техникалық деңгейі жоғары, патенттермен қорғалған және өндірісте қолдануға дайын шешімдер болып табылады.
Жарияланымдар тізімі
- Ракишев Б.Р. Полное извлечение кондиционных руд из сложноструктурных блоков за счет частичного примешивания некондиционных руд // Записки Горного института. 2024. Т. 270. С. 919–930. EDN HNCZSX. URL: https://pmi.spmi.ru/pmi/article/view/16278?setLocale=ru_RU
- Rakishev B.R. Mineral–industrial mega complex — the basis of scientific and technological progress // Eurasian mining. 2024. No. 2. Pp. 49–52. DOI: 10.17580/em.2024.02.11
- Ракишев Б.Р. Минеральное сырье – материально-технологическая база научно-технического прогресса // Горный информационно-аналитический бюллетень. 2025. № 1. С. 168–180. DOI: 10.25018/0236_1493_2025_1_0_168
- Ракишев Б.Р., Едильбаев А.И., Орынбай А.А., Ибырханов Т.С. Изменение содержания полезных компонентов в приконтактной зоне некондиционных руд // Горные науки и технологии. 2025. Т. 10. № 3. С. 205–220. DOI: 10.17073/2500-0632-2025-04-395
- Ракишев Б.Р., Едильбаев А.И., Сакабеков А., Орынбай А.А., Мекебай Н.А., Ибырханов Т.С. Геометрические модели типовых сложноструктурных блоков уступов // Записки Горного института. 2025. Т. 27. С. —.
- Ракишев Б.Р. Новые определения естественного и трансформированного месторождения полезного ископаемого и этапы их эксплуатации // Горный информационно-аналитический бюллетень. 2023. № 8. С. 165–177. DOI: 10.25018/0236_1493_2023_8_0_165
- Rakishev B.R. Mining and geological models of virtual complex ore blocks of the bench // Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu. 2023. No. 4. Pp. 11–17. DOI: 10.33271/nvngu/2023-4/011
- Ракишев Б.Р. Минерально-индустриальный мегакомплекс – фундамент устойчивого развития экономики страны // Материалы Международной научно-практической конференции «Ресурсосберегающие технологии в минерально-индустриальном мегакомплексе в условиях устойчивого развития экономики». Алматы, 14–15 марта 2024 г. С. 31–35.
- Ракишев Б.Р. Минерально-индустриальный мегакомплекс как материально-техническая база научно-технического прогресса // Материалы Международной научно-практической конференции «Инновации и комплексная переработка минерального сырья – актуальные составляющие диверсификации экономики», посвященной 30-летию РГП «НЦКПМС РК» и 15-летию РОО «КазНАЕН». 2024. Т. 2. С. 54–63.
- Ибырханов Т.С. Обеспечение требуемого качества отгружаемой руды при примешивании некондиционного слоя с оптимальными параметрами // Материалы Международной научно-практической конференции «Ресурсосберегающие технологии в минерально-индустриальном мегакомплексе в условиях устойчивого развития экономики». Алматы, 14–15 марта 2024 г. С. 95–97.
- Орынбай А.А., Куттыбаев А.Е., Алибаев А.Е., Кожахметова Н.М. Определение гранулометрического состава взорванных пород шпуровыми зарядами с применением численного метода // Материалы Международной научно-практической конференции «Ресурсосберегающие технологии в минерально-индустриальном мегакомплексе в условиях устойчивого развития экономики». Алматы, 14–15 марта 2024 г. С. 31–35.
- Ракишев Б.Р., Орынбай А.А., Ибырханов Т.С. Добыча руд без эксплуатационных потерь из сложноструктурных блоков уступов // Горный журнал Казахстана. 2025. № 2(238). С. 25–36.
- Ракишев Б.Р. Открытая разработка сложноструктурных полезных ископаемых без потерь. Алматы: КазНИТУ им. К.И. Сатпаева, 2025. 295 с.
- Ракишев Б.Р., Ракишева З.Б., Куттыбаев А.Е. Способ полного извлечения кондиционных руд из сложноструктурных блоков уступов: патент на изобретение РК № 37180. 07.02.2025.
- Ракишев Б.Р., Ракишева З.Б., Куттыбаев А.Е. Способ полного извлечения кондиционных руд из сложноструктурных блоков уступов: Евразийский патент № 050879. 05.09.2025.