AP19175733 — Су тазалауға арналған модификацияланған Қазақстанның бентонит сазы мен полимерлер негізіндегі антисептикалық қасиеті жоғары әмбебап полимер сазды композит әзірлеу
Жоба мақсаты: Термиялық және қышқылдық әдіспен белсендірілген және декатиондалған Қазақстан бентонит сазына күміс нанобөлшектерін отырғызып, ионогенді емес ПАА , ПГЭА және МКЦ-мен қатысында антисептикалық қасиеті мен қолдану сипаты жоғары әмбебап полимер саз композитін алып, ауыз су мен өндірістік суды биологиялық, органикалық ластаушы заттар мен ауыр металдардан тазарту.
Жоба өзектілігі: Ауыз су мен ағынды суларды биологиялық және органикалық ластаушы заттардан, сондай-ақ ауыр металдардан тазарту қоршаған ортаға антропогендік әсердің өсуі жағдайында маңызды міндет болып табылады. Күміс нанобөлшектері мен иондық емес полимерлері бар Қазақстанның бентониттері негізінде жаңа полимер-сазды композиттерді әзірлеу тиімді және әмбебап сорбциялық материалдар жасауға мүмкіндік береді. Оларды пайдалану суды тазарту сапасын жақсартуға ықпал етеді, бұл әсіресе өнеркәсіпке, ауыл шаруашылығына және экологиялық бағдарламаларға қатысты.
Ғылыми жетекші: Ph.D. докторы, Бейсебеков Мадияр Маратович
Алынған нәтижелер: Жұмыс барысында Қалжат және Орта Тентек кен орындарының бентониттерінің физика-химиялық қасиеттері зерттеліп, олардың термиялық және қышқылдық белсендіру үдерістері жүргізілді. Өңдеу режимдері оңтайландырылып, материалдардың кеуектік құрылымы мен беткі қасиеттерінің өзгеруі қамтамасыз етілді. Үлгілердің құрамы мен құрылымы РФА, ИҚ-Фурье спектроскопиясы, ТГА/ДСК және СЭМ әдістері арқылы зерттеліп, фазалық және морфологиялық ерекшеліктері анықталды. Сонымен қатар декатионирленген және күміс нанобөлшектерімен модификацияланған бентониттер алынып, олардың сорбциялық қасиеттері жақсартылды. Келесі кезеңде модификацияланған материалдар негізінде полимер-глинистік композиттер, гидрогельдер және криогельдер әзірленіп, зерттелді. Олардың құрылымдық, сорбциялық және пайдалану сипаттамалары анықталып, синтездеудің және толтырғышты енгізудің оңтайлы шарттары белгіленді.
Жарияланымдар тізімі
- Beisebekov M., Kabdrakhmanova S., Kantay N., Nauryzova S., Shaimardan E., Akatan K., Kukhareva A., Bolatkhan D., Baibotayeva A., Kholiya F. Hydro-Activation and Physicochemical Characterization of Sodium Bentonite from the Orta Tentek Deposit, Kazakhstan // ES Materials and Manufacturing. – 2025. – DOI: https://dx.doi.org/10.30919/mm1954
- Karzhaubayeva A., Beisebekov M., Kabdrakhmanova S., Shaimardan E., Nauryzova S. Thermally modified bentonite clay as a water-retaining material for soils // Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University. Agricultural Sciences. – Vol. 4 (No. 75). – 2025. – На рецензировании.
- Karzhaubayeva A., Beisebekov M., Kabdrakhmanova S., Shaimardan E. Synthesis and sorption properties of hydrogel sorbents based on polymer-clay composites // ICN-2025. – Available at: https://www.macromol.in/ICN-2025/
- Karzhaubayeva A., Beisebekov M., Aryp K., Bolatkan D., Shaimardan E. Cryogels with mineral fillers as promising sorbents for water purification // ICPCNB-2025. – Available at: https://icpcnb2025.satbayev.university/page/abstract-and-registration/book-of-abstracts