AP14971907 — SDR және акустикалық қолтаңбаларды пайдалана отырып, күдікті дрондарды анықтау үшін жиілікке негізделген сенімді жүйені әзірлеу

Жобаның мақсаты – SDR радиосы мен акустикалық сенсорлардың көмегімен алынған дрон жиіліктерін көрсету үшін терең оқыту алгоритмдерін қолдануға негізделген күдікті дрондарды анықтайтын және нақты уақыт режимінде жұмыс істейтін жүйені жасау.

Жобаның өзектілігі: Жобалық ұсыныстың негізгі мақсаты – күдікті ұшқышсыз ұшақтарды анықтаудың сенімді жүйесін әзірлеу және оны елдегі ерекше қорғалатын аумақтарда немесе арнайы ғимараттарда нақты уақытта пайдалану үшін бимодальды сенсор ретінде әзірлеу және енгізу. Соңғы 4 жыл бойы шетелдік ғылыми жетекшімнің кеңесімен дрондарды ұшу дыбысынан тану бойынша зерттеулер жүргізіп келемін. Зерттеулерде акустикалық сенсорды тексеру басқа әдістерге қарағанда күдікті дрондарды анықтауда тиімдірек екені анықталды.

Ғылыми жетекшісі: PhD докторы, Утебаева Дана Жолдыбайқызы

Алынған нәтижелер: Жоба нәтижесінде дрондарды қорғалатын аймақтарда анықтауға және олардың күдікті қозғалысын алдын ала болжауға арналған интеллектуалды сенсорлық және SDR әдісіне негізделген кешенді жүйе әзірленді. Жүйе нақты уақытта жұмыс істеп, әртүрлі сенсорларды біріктіру арқылы дрондарды тиімді тануға мүмкіндік береді. Weighted voting жүйесі арқылы нейрондық желілердің модельдері біріктіріліп, олардың дәлдігі арттырылған. Дыбыстық деректер қоры мен SDR алгоритмдері жүйенің икемділігін және экономикалық тиімділігін қамтамасыз етеді. Ұсынылған жүйе әртүрлі қорғаулы аймақтарда оңай бейімделіп, қауіпсіздік шараларын күшейтуге мүмкіндік береді. Жоба ғылыми зерттеушілік қабілетті арттырып, нақты уақыт режимінде жұмыс істейтін инновациялық шешімдер ұсынды.

Жарияланымдар тізімі

1. Utebayeva D., Ilipbayeva L., Matson E.T. Practical Study of Recurrent Neural Networks for Efficient Real-Time Drone Sound Detection: A Review // Drones. 2023. Vol. 7. P. 26. DOI: https://doi.org/10.3390/drones7010026
2. Utebayeva D., Yembergenova A. Study a deep learning-based audio classification for detecting the distance of UAV // 2024 IEEE International Conference on Evolving and Adaptive Intelligent Systems (EAIS), Madrid, Spain. 2024. P. 1–7. DOI: https://doi.org/10.1109/EAIS58494.2024.10569107
3. Utebayeva D., Ilipbayeva L., Seidaliyeva U., Yembergenova A., Matson E.T. Deep Learning Models for Predicting Drone Sound Distances: Lightweight, Fusion and Hybridization Approaches // Preprints. 2024. 2024102156. DOI: https://doi.org/10.20944/preprints202410.2156.v1
4. Utebayeva D., Ilipbayeva L. Investigation Of Deep Learning Models Based On Single-Layer Simplernn, LSTM And GRU Networks For Recognizing Sounds Of UAV Distances // Scientific Journal of Astana IT University. 2024. Vol. 19. P. 60–75. DOI: https://doi.org/10.37943/19XNOV6347
5. Utebayeva D., Ilipbayeva L. A Comparative Study Of Software-Defined Radio (SDR) And Smart Acoustic Sensor Performance For UAV Detection // Международный Журнал Информационных И Коммуникационных Технологий. 2024. Vol. 5, No. 3. P. 90–98. DOI: https://doi.org/10.54309/IJICT.2024.19.3.008
6. Utebayeva D., Ilipbayeva L. Research on the detection range of smart acoustic sensors for unmanned aerial vehicles // Бағдар-Ориентир. 2024. No. 3. URL: https://nuo.kz/kk/%D0%B1%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8-%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B/
7. Утебаева Д.Ж., Илипбаева Л.Б., Матсон Е. Software Defined Radio әдісімен дрондарды танудың мүмкіндіктерін зерттеу // Рэжбәии Ғылыми Еңбектері. 2024. No. 4 (58).
8. Utebayeva D., Ilipbayeva L., Smailov N., Matson E. Investigation Of Recent Methods Of UAV Sound Detection // Рэжбәии Ғылыми Еңбектері. 2024. No. 4 (58).